top of page

Waarom positief denken niet werkt (en wanneer wel)

11 nov
6 minuten om te lezen

Je weet dat je je niet zo druk hoeft te maken. Dat zeg je ook tegen jezelf: stel je niet aan, zo erg is het niet, kijk er gewoon anders naar. In je hoofd klopt het verhaal. Maar je lijf blijft onrustig, je blijft malen, en een week later raakt een andere situatie precies hetzelfde.


Dat ligt niet aan jou. Het ligt aan de ingang die je kiest.


Het korte antwoord: positief denken, of omdenken, werkt als een situatie weinig emotionele lading heeft en echt alleen over het hier en nu gaat. Komt er een sterke emotie vrij in je lichaam, zoals boosheid, verdriet of angst, dan is anders denken niet genoeg. Dan wordt er iets ouds geraakt, en dat vraagt om doorvoelen.


Ik heb mezelf in ruim dertien jaar persoonlijke ontwikkeling heel vaak afgevraagd wanneer de ingang je gedachte is en wanneer je gevoel en je lichaam. Dit is mijn antwoord. Je kunt het ook beluisteren in mijn podcastaflevering Omdenken of doorvoelen: zo weet je wat nodig is.


Wanneer omdenken wél genoeg is


Een paar weken geleden kwam mijn oppaskindje op woensdagmiddag de stoep op rennen en stormde naar binnen. Ze bleek in de hondenpoep te hebben gestaan, en die lag niet op straat maar letterlijk op mijn eigen stoep. Dus zat er poep op de deurmat, moest haar croc schoon en moest de stoep schoon.


Op zo'n moment is het verleidelijk om te gaan klagen in je hoofd. Waarom doen mensen dit? Hebben ze dan geen fatsoen meer? Daar kun je lang in blijven hangen.


Ik liet mezelf ongeveer tien seconden balen. Daarna dacht ik: oké, het is gebeurd. Misschien had diegene geen zakje bij zich, of moest hij snel naar huis. Of dat waar is, maakt niet uit. Het gaat erom welke gedachten mij helpen. Het is al vervelend genoeg dat ik het moet opruimen, dus daar richtte ik me op.


Dit werkte omdat er naast dat korte balen niets groots werd geraakt. Mijn lichaam schoot niet in een stressreactie: geen vechten, vluchten, bevriezen of pleasen. In zo'n situatie bespaar je jezelf met anders denken veel ellende.


Wanneer je moet doorvoelen


Toch hamer ik zo op voelen, en dat heeft een reden. Bijna iedereen zit vast in dat denkloopje en probeert zichzelf de hele dag met gedachten te managen. In heel veel situaties is dat niet genoeg.


Doorvoelen is nodig zodra er een sterke emotie vrijkomt in je lichaam. Je onderbewuste maakt dan een tijdreis, zonder dat je het merkt. Het gaat terug naar het moment waarop er bij jou een wond of wondje is ontstaan.


Het is alsof iemand met zijn vinger in een open wond drukt. Dat doet pijn, en die pijn los je niet op door positief te denken. Je lichaam reageert alsof wat er toen gebeurde nu opnieuw gebeurt. Wat het nodig heeft, is dat je dat kunt doorvoelen, zodat je lichaam in het hier en nu een andere ervaring krijgt.


Het maakt daarbij niet uit of je vindt dat je emotie terecht is. Vaak zijn we juist heel streng voor onszelf: het slaat nergens op dat ik hier boos over ben. Het gaat er niet om wat je ervan vindt. Het gaat erom wat er gebeurt op het niveau van je lichaam, je gevoel en je zenuwstelsel.


Waarom streng tegen jezelf praten averechts werkt


Twee voorbeelden uit mijn praktijk.


Een coachee was bang om alleen te zijn. Als ze ergens alleen liep, keek ze steeds om zich heen, bang dat iemand haar in de gaten hield. Ze probeerde het op te lossen met haar hoofd: er is niemand, stel je niet aan, gewoon doorlopen. Maar haar hele zenuwstelsel stond op alert en paniek.


Zo'n gedachte heeft dan geen effect. Sterker nog, het brengt je verder bij jezelf vandaan, want er zit ook een oordeel in: ik zou me zo niet moeten voelen. We zijn daarom niet positiever gaan denken. We hebben juist ruimte gegeven aan de angst in haar lichaam, met lichaamsoefeningen en met Voice Dialogue. Daarin laten we het angstige deel zelf aan het woord. Zo kon zij zich op een heel andere manier tot haar angst verhouden. Ze kon zelfs gaan zien wat die angst voor haar deed, want elk deel in ons heeft uiteindelijk een positieve intentie.


Een andere coachee werkte op een middelbare school. Bepaalde situaties met leerlingen gaven haar veel spanning en angst. Ze sprak zichzelf streng toe: je bent volwassen, hier moet je boven staan. Maar in haar zat een klein meisje dat bang was voor het oordeel van die leerlingen. En wat gebeurt er als je tegen een kind zegt dat het niet bang mag zijn? Het wordt echt niet minder bang. Zo'n kindje wil gezien en gehoord worden.


Hoe herken je dat er iets doorvoeld wil worden?


Drie signalen:


  1. Je reactie is groter dan de situatie rechtvaardigt. Wat je voelt, staat niet in verhouding tot wat er gebeurde.

  2. Het is een terugkerend patroon. Hetzelfde thema komt steeds terug, in verschillende situaties.

  3. Je lichaam blijft geactiveerd, ook als je er anders naar kijkt. Omdenken geeft even wat opluchting en haalt de scherpe randjes eraf, maar dat duurt kort.


Herken je dit? Dan ben je waarschijnlijk mentaal heel hard aan het werk, terwijl het voor je lichaam helemaal niet waar voelt.


Wat er verandert als je het diepere werk doet


Ik heb meerdere vriendinnenclubjes van drie. Als twee van hen iets samen deden of deelden zonder mij, ging er vroeger een oud programma aan: ik ben niet leuk genoeg, ik hoor er niet bij. Ik kon wel tegen mezelf zeggen dat het niet zo erg was, maar mijn zenuwstelsel geloofde daar niets van.


Nu ik dat diepere werk heb gedaan, is er soms nog een seconde of twee van huh, ik was er niet bij. Daarna ontspant mijn lichaam en denk ik: wat fijn dat ze dit samen hebben gedeeld. En dat voelt ook echt zo.


Hetzelfde geldt voor het staan voor een groep. Vroeger vond ik dat doodeng en sliep ik dagen voor een presentatie slecht. Zag ik twee mensen een blik uitwisselen, dan schoot er angst door mijn systeem. Ik ben aan de slag gegaan met de overtuigingen en de wond daaronder. Als mensen nu tijdens een workshop naar elkaar kijken, gaat er heel even iets af in mijn hoofd, en dan komt meteen de rust: Elodie, dit gaat niet over jou. Je bent oké.


Een paar zinnen in mijn hoofd zijn nu genoeg. Dat kon alleen doordat ik eerst ben gaan doorvoelen. Getriggerd worden hoort bij mens zijn, maar triggers kunnen zoveel milder worden. Het leven wordt lichter en het wordt rustiger in je hoofd.


Hoe ik hiermee werk


Dit onderscheid is een vast onderdeel van mijn True You methode. We kijken niet alleen naar wat er in je hoofd gebeurt. We kijken ook naar wat er in je lichaam en je zenuwstelsel gebeurt, welke oude overtuigingen worden geraakt en wat er speelt bij je innerlijk kind.


Bij jezelf is dit vaak een blinde vlek. Ik had het zelf ook nooit gekund zonder begeleiding van anderen. Iemand anders kan zien en benoemen wat er gebeurt, en de veiligheid bieden om het voelen aan te gaan.


Herken je dat je het allemaal wel snapt, maar dat je lichaam niet meedoet? Dan ben je welkom voor een kennismaking van 45 minuten, online of in mijn praktijk in Rijen. Online werkt net zo goed: verbinding maken met je lichaam doe je zelf, en ik begeleid je daarin.



Wil je eerst even sparren over een situatie? Stuur me gerust een berichtje op Instagram.


Veelgestelde vragen


Wat is het verschil tussen omdenken en doorvoelen?


Bij omdenken kijk je bewust anders naar een situatie, zodat die je minder raakt. Doorvoelen betekent dat je ruimte geeft aan de emotie in je lichaam, zodat je zenuwstelsel een nieuwe ervaring krijgt. Omdenken past bij weinig emotionele lading, doorvoelen bij veel.


Waarom werkt positief denken niet bij sterke emoties?


Bij een sterke emotie wordt vaak een oude pijn geraakt. Je lichaam reageert dan op wat er vroeger gebeurde, niet alleen op het nu. Een andere gedachte bereikt die laag niet.


Hoe weet ik of ik getriggerd word door iets ouds?


Je reactie is groter dan de situatie, hetzelfde thema keert steeds terug, of je lichaam blijft onrustig, ook als je er anders over denkt.


Gaan triggers ooit helemaal weg?


Niet altijd helemaal, je blijft mens. Maar als je met de diepere laag werkt, worden ze veel milder. Dan zijn een paar seconden en een vriendelijke gedachte vaak genoeg.



Elodie Bullens is lichaamsgericht coach en eigenaar van True You, met een praktijk in Rijen. Ze is sinds 2013 bezig met persoonlijke ontwikkeling en werkt onder meer met Voice Dialogue en zenuwstelselregulatie. Deze blog is gebaseerd op de Down to Heart-aflevering Omdenken of doorvoelen: zo weet je wat nodig is.

 
 
 

Opmerkingen


bottom of page